فیلم: “چهره‌های پنهان”، داستان زنان سیاه‌پوست ناسا که دیده نشدند +تریلر

وقایع مهم رقابت فضایی هنوز هم در تخیل آمریکایی جایگاه خاصی دارد. جان گلن، نخستین انسانی بود که به دور مدار زمین گشت و نیل آرمسترانگ، نخستین انسانی بود که به ماه سفر کرد، هر دو نام‌های آشنایی هستند اما پشت این مردان مشهور، سپاهی از دانشمندان و مهندسان بودند، در میان این‌ها، زنان برجسته‌ای از تمام زمینه‌ها حضور داشتند که چنین دستاوردهای بزرگی را امکان‌پذیر کرده بودند. اما بااین‌وجود، این زنان در بیشتر بخش‌ها، فراموش‌شده‌اند.

تریلر فیلم “چهره‌های پنهان” (Hidden Figures) که به زندگی سه زن ریاضیدان سیاه‌پوست شاغل در ناسا می‌پردازد، یکشنبه هفته قبل منتشر شد. این فیلم برای اکران زمستانی (زمان دقیق اکران، ۱۳ ژانویه سال آینده) در نظر گرفته‌شده است.

در قسمتی از تریلر، پلیس سفیدپوستی از سه زن اصلی فیلم، کاترین جانسون (ترجی پی. هنسون)، دوروتی وان (اکتاویا اسپنسر) و مری جکسون (جانل مونای) ، کارت شناسایی می‌خواهد، زنان فیلم در عوض به او کارت شناسایی ناسا را نشان می‌دهند.

وقتی پلیس زیر لب می‌گوید:

“هیچ نمی‌فهمم ناسا واسه چی اینا رو استخدام کرده!”

وان حرف او را قطع می‌کند:

“اونجا چندین زن مشغول به کار در برنامه‌های فضایی هستن.”

صحنه‌ای که خیلی سریع، بخش قابل‌توجهی از موانع این زنان در زندگی واقعی را نشان می‌دهد.

“کامپیوترهای انسانی” ناسا برای برنامه‌های فضایی ضروری بودند و بسیاری از آن‌ها را زنان و مردان رنگین‌پوست تشکیل می‌دادند.

اما به‌طور مشابه مردان واجد شرایط به‌عنوان مهندسان استخدام می‌شدند، درحالی‌که زنان یک پله پایین‌تر قرار می‌گرفتند و البته زنان سیاه‌پوست حتی یک پله پایین‌تر از آن‌ها قرار می‌گرفتند. چنانچه مارگوت شیترلی نویسنده کتاب “چهره‌های پنهان”  که فیلم بر اساس آن ساخته‌شده، می‌نویسد:

“به یک زن سیاه‌پوست فقط چند مسیر برای پیشرفت داده‌شده بود، آن‌ها فقط می‌توانستند برزنان سیاه‌پوست دیگر نظارت کنند، درحالی‌که زنان سفیدپوست بر هردوی زنان سیاه‌ و سفید پوست نظارت می‌کردند و مردان سفیدپوست بر هرکسی می‌توانستند، نظارت کنند.”

در مقایسه با گزینه‌های شغلی دیگر، کار در ناسا به زنان سیاه نوعی امنیت اقتصادی می‌داد که حتی خواب آن را هم نمی‌دیدند. اما بااین‌وجود، آن‌ها هنوز باید با چالش‌های عجیب‌وغریبی دست‌وپنجه نرم می کردند. حتی در زمان رسیدن به موفقیت‌های علمی در کنار همتایان سفیدپوست، مهندسان سیاه‌پوست و دیگران هنوز هم تحت مراقبت بودند و  میز ناهارشان در کافه‌تریا تفکیک‌شده بود.

در تریلر مدیر از جانسون می‌پرسد:

“اگر مرد سفیدپوستی بودید، می‌خواستید، مهندس باشید؟”

جانسون جواب می‌دهد:

“چرا می‌خواستم! من همین حالا هم یک مهندسم.”

درست مانند پلیسی که در تریلر نشان داده می‌شود که نمی‌داند چرا ناسا (در دهه ۱۹۶۰) زنان را استخدام کرده است، اکثر مردم آمریکا هم به این بخش از تاریخ امروز ناسا بی‌اعتنا بوده‌اند.

درواقع، نیویورک‌تایمز گزارش می‌دهد، زمانی که اکتاویا اسپنسر برای اولین بار فیلم‌نامه را خوانده بود، فکر کرده بود، داستان، خیلی بهتر از آنی است که واقعی به نظر برسد!

البته در این مورد اسپنسر تنها نبوده. هنگامی‌که آمریکایی‌ها در مورد تاریخ علم فکر می‌کنند، زنان سیاه‌پوست اصلاً به ذهنشان هم نمی‌آید. تحقیقات نشان داده، اکثر مردم – حتی دانشجویان علوم – به‌سختی می‌توانند دانشمندانی به‌غیراز مردان سفیدپوست را نام ببرند. وقتی از آن‌ها در مورد دانشمندان برجسته پرسیده می‌شود، به‌احتمال‌زیاد واتسون و کریک به ذهن آن‌ها می‌آید تا روزالیند فرانکلین.

این درک کلیشه‌ای دانشمندان سفید، باعث به دور ماندن بسیاری از افراد رنگین‌پوست و زنان از بسیاری از زمینه‌های علمی شده است. حتی درزمینه‌های علمی مانند زیست‌شناسی که زنان موفق به کسب اکثریت مدارک شده‌اند، بازهم بسیاری از موقعیت‌ها را مردان اشغال کرده‌اند و در علوم کامپیوتر که “چهرهای پنهان” به آن می‌پردازد، سهم مشارکت زنان خیلی پائین است.

“چهره‌های پنهان” ممکن است به تغییر چنین نگرشی کمک کند. تریلر فیلم وعده یک داستان واقعی به‌ظاهر خوش‌ساخت، برای تجدیدنظر کلی و الهام‌بخش فرهنگی را می‌دهد، زنان دلیری که به‌سختی های فوق‌العاده‌ای برای به انجام رساندن کارهای شگفت‌انگیزی غلبه کرده‌اند، شاهکارهای خارق‌العاده تاریخی.

این داستان بزرگی است که به‌زحمت توسط شیترلی کشف شده، درواقع به گزارش نیویورک‌تایمز، یک تهیه‌کننده فیلم به‌محض اینکه کتاب را دیده بود، حقوق آن را خریداری کرده بود.

۱-۲m2mdjODZVOKRFJgTIszPw

“چهره‌های پنهان”، رؤیای آمریکایی و داستان ناگفته زنان ریاضیدان سیاه‌پوستی که باعث موفقیت در مسابقه فضایی شده بودند

با وجودی که فیلم در چند مورد تمرکز فوق‌العاده‌ای دارد – کاترین جانسون سال گذشته موفق به دریافت نشان افتخار آزادی رئیس‌جمهوری شد – به‌هیچ‌وجه داستان جدا افتاده‌ای محسوب نمی‌شود. زنان کامپیوتری، حتی قبل از اینکه ناسا تبدیل به یک سازمان شود، در پیشرفت‌های علمی سهم عمده‌ای داشته‌اند که مضمون کتابی دیگر به قلم ناتالیا هولت به نام ظهور زنان موشکی، در مورد زنان شاغل در آزمایشگاه پیشرانه جت ناسا در کالیفرنیا بوده، چیزی که حتی توسط خود سازمانی که در آن خدمت کرده‌اند، تا حدود زیادی فراموش‌شده‌اند.

بااین‌حال به‌تازگی، زنان در عرصه‌های علم – و به‌ویژه زنان ناسا – به جایگاه موردنظر خود دست‌یافته‌اند. در سال جاری دو کتاب مهم با تمرکز زنان فعال در عرصه علوم کامپیوتر و یک فیلم داستانی منتشرشده است. فیلم جدید “شکارچیان روح” (Ghostbusters) هم به دانشمندان زن می‌پردازد و نشان می‌دهد، برجسته‌ترین مهندسین و کارشناسان شکار ارواح می‌توانند، زن باشند. همچنین اخیراً ناسا مجموعه لگوهایی منتشر کرده که شور و شوق گسترده‌ای را در فضای وب برانگیخته‌اند.

“چهره‌های پنهان” هم حرکتی در همین زمینه است که به زنان رنگین‌پوست به‌عنوان بخش محوری از تاریخ می‌پردازد. این فیلم نشان می‌دهد چطور می‌توان پیشرفت‌ها را به دلیل نژادی و یا جنسیتی از دست داد.

پ.ن: روزالیند فرانکلین شیمیدان انگلیسی، کسی بود که درواقع چگونگی ساختار DNA را کشف کرد، اما جیمز واتسون و فرانسیس کریک، که در آن زمان بر روی شناسایی ساختار DNA کار می‌کردند، نسخه‌ای از عکس اشعه ایکس کریستالوگرافی او را بدون اجازه برداشتند و باهم به اشتراک گذاشتند.

عکس خانم فرانکلین به آن‌ها امکان اثبات شکل یک مارپیچ دوگانه DNA را داد. این دو در مقاله‌ای که در مورد کشف خود منتشر کردند، تنها در پاورقی به فرانکلین اشاره کردند. درحالی‌که واتسون، کریک و موریس ویلکینز در سال ۱۹۶۲، جایزه نوبل را برای کمک به علم دریافت کردند، فرانکلین به علت سرطان چهار سال قبل در سن ۳۷ سالگی درگذشته بود و نمی‌توانست این جایزه را دریافت کند. باوجود کمک‌های فرانکلین برای گشودن راز DNA، وی به‌سادگی نادیده گرفته شد، به‌ویژه در مدارس. داستان او یکی از مشهورترین و فاحش‌ترین نمونه‌های یک دانشمند زن است که اعتبارش به دلیل تبعیض جنسی انکار شده است.

شما هم می‌توانید با #فیلملاگ در شبکه‌های اجتماعی به ما پیشنهاد فیلم بدهید.

منبع

۰
Top فیلم هوا فضا ۴ شهریور ۱۳۹۵ فرید کریمی