دانشمندان برای نخستین بار موفق به ترمیم دوباره بینایی در پستانداران شدند

ما پیش‌ازاین شاهد رشد دوباره سلول‌های مغز در ماهی، قورباغه و مرغ بوده‌ایم، ولی تاکنون چنین آزمایشی را در پستانداران مشاهده نکرده بودیم.

حال در آزمایش جدید، محققان قادر به ترمیم دید موش‌ها شده‌اند. دانشمندان می‌گویند، روش جدید می‌تواند در آینده منجر به درمان بیماری‌هایی مانند آلزایمر، گلوکوما و همچنین آسیب‌های نخاعی شود.

هنگامی سلول‌های سیستم عصبی مرکزی به بلوغ برسند، دوباره رشد نمی‌کنند. اما محققان دانشگاه استنفورد با استفاده از اصلاح ژنتیکی قادر به عقب انداختن و بازگرداندن این فرآیند بودند.

اگرچه تعداد کمی از سلول‌های گانگلیونی شبکیه (تنها کمتر از ۵ درصد) در آزمایش بر روی موش قادر به رشد دوباره بودند اما همین میزان هم کافی بود تا پتانسیل این روش برای بهبود بینایی و ترمیم سلول های مغز پستانداران را به اثبات برساند.

آندرو هابرمن، دانشمند نوروبیولوژی به نشریه آمریکن ساینتیفیک گفت:

«هنگامی‌که ما فریب مولکولی را با فعالیت الکتریکی ترکیب کردیم، شاهد  این اثر سینرژیک فوق‌العاده بودیم. سلول‌های عصبی اندازه رشد بالایی داشتند، این سلول‌ها ۵۰۰ برابر سریع‌تر و بلندتر از حالت عادی رشد کردند.»

سلول‌های عصبی اساساً می‌توانند سابقه رشد و نمو خود را به یاد بیاورند.

فعالیت رشد و محرک‌های بصری به سلول‌های مغز کمک کرد، دوباره رشد کنند. این روش همچنین می‌تواند روزی در انسان هم مورداستفاده قرار گیرد. البته ازآنجایی‌که ما نوع متفاوتی از پستانداران محسوب می‌شویم، احتمالاً تا زمانی که دانشمندان موفق به یافتن روشی قابل‌اعتماد برای انسان باشند، به مطالعات و آزمایشات بیشتری نیاز است.

در این آزمایش محققان با استفاده از قرار دادن یک ویروس سفارشی‌سازی شده برای بهبود رشد در مغز موش به این نتایج دست یافتند. اما دانشمندان می‌گویند، نهایتاً قرص‌هایی با اثر مشابه توسعه داده خواهند شد. درحالی‌که هنوز فاصله زیادی با درمان بینایی در یک فرد داریم، اما این امکان وجود دارد که در عرض چند سال آینده بتوانیم با جلوگیری از زوال سلول‌های عصبی که منجر به بیماری گلوکوما (گروهی از شرایط که منجر به آسیب عصب بینایی می‌شود) می‌شوند، قادر به درمان این قبیل بیماری‌ها باشیم. درواقع مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۲ نشان داده بود، امکان رشد مجدد سلول‌ها وجود دارد. اما آنچه مطالعه جدید نشان داد، اثبات فرضیه و میزان ترمیم مغز بود.

هابرمن توضیح می‌دهد:

«سلول‌های عصبی اساساً می‌توانند سابقه رشد و نمو خود را به یاد بیاورند و این مرحله را دوباره طی کنند. این نقطه عطف بزرگ بعدی ما درزمینه‌ی بازسازی سلول‌های عصبی است.»

هابرمن می‌گوید، این آزمایش همچنین نشان می‌دهد انواع دیگر سلول‌های مغز هم ممکن است قابل‌ترمیم باشند ولی باید منتظر آزمایش‌های آینده بمانیم.

نتایج یافته‌های این محققان در نشریه نیچر نوروساینس منتشرشده است.

۰
علمی ۲۳ تیر ۱۳۹۵ فرید کریمی